Eskiden insanların kapalı kapılar ardında ne konuştuğunu öğrenmek için kulak kabartılırdı. Bugün ise bunun için kapı arkasında beklemeye gerek yok. Bir telefon, birkaç dokunuş ve biraz merak…
Başkasının özel hayatına ulaşmak isteyenler için imkânlar hiç olmadığı kadar arttı. Ne yazık ki bazı insanlar, başkasının bilmemesi gerekeni öğrenmeyi merak, gizli olanı ortaya çıkarmayı da marifet sanıyor.
Bugün özellikle gençler arasında sosyal medya üzerinden yürüyen bir merak yarışı var. Kim kimi takip ediyor, kim kimin fotoğrafını beğenmiş, kim kimin paylaşımına yorum yapmış, kim nerede vakit geçirmiş… İnsanlar bazen başkalarının hayatını takip etmek için kendi hayatlarına ayırdıkları zamandan daha fazlasını harcıyor.
Birinin eski paylaşımlarını incelemek, takip ettiği kişileri araştırmak, hikâyelerini hangi hesaplardan izlediğini kontrol etmek, hatta sahte hesaplarla başkalarının özel hayatını gözetlemek sıradan davranışlar hâline geldi.
Oysa sosyal medyada bir paylaşımın herkese açık olması, o kişinin bütün hayatını araştırma hakkını bize vermez. Bir fotoğrafı görmek başka, o fotoğrafın arkasındaki hayatı didik didik etmek başkadır.
Bir başka mesele de telefonlar…
Arkadaşının, kardeşinin veya başka birinin telefonunu izinsiz karıştırmak; mesajlarını okumak, özel konuşmalarını incelemek, fotoğraflarını başkalarına göstermek…
Her insanın kendisine ait bir özel alanı vardır. Bu alanı korumak yalnızca bir hak değil, aynı zamanda karşılıklı bir saygı meselesidir.
İnsanların geçmişini araştırmak, hatalarını ortaya çıkarmak, gizli kalmış bir kusurunu bulup başkalarına anlatmak… Bütün bunları yaparken çoğu zaman kendimizi unutuyoruz.
Başkalarının hayatındaki eksikleri görmekte ustalaşırken kendi eksiklerimizi görmezden geliyoruz. Bir başkasının yanlışını öğrenmek bize ne kazandırıyor? Onun kusurunu ortaya çıkarmak bizi daha iyi bir insan mı yapıyor?
Üstelik başkasının mahremiyetini ortaya çıkarmak ve gizli yönlerini araştırmak için çaba gösteren insan, kendi hayatında da başkalarının araştırmasına kapı araladığını unutmamalıdır. Çünkü başkasının özelini didik didik eden kişi, kendi özelinin de başkaları tarafından kurcalanabileceği bir ortamın oluşmasını sağlıyor. Bugün başkasının mahremiyetine saygı göstermeyen, yarın kendi mahremiyetine saygı gösterilmesini beklerken hangi ölçüyü esas alacaktır?
Kur'an-ı Kerim'de Hucurât suresinin 12. ayetinde müminlere birbirlerinin gizli hâllerini araştırmamaları, yani tecessüs etmemeleri emrediliyor. Aynı ayette gıybetten de sakındırılıyor. Demek ki başkasının gizlisini araştırmak, öğrendiğini yaymak ve onun onurunu zedelemek birbirinden uzak olmayan ahlaki tehlikelerdir.
Peygamber Efendimiz de bir hadisinde, Müslümanların gizli hâllerini araştırmanın toplumda bozulmaya yol açacağı konusunda uyarıyor.
Başkalarının hayatını takip etmek, onların ne yaptığını öğrenmek, gizli kalmış yönlerini ortaya çıkarmak için gösterdiğimiz çabayı kendimizi düzeltmek için gösteriyor muyuz?
Kendi kusurlarımızla ne kadar yüzleşiyoruz? Kendi yanlışlarımızı düzeltmek için ne kadar gayret ediyoruz?
Şunu aklımızdan çıkarmamamız gerekiyor: insanların görmediği, bilmediği şeyler Allah'tan gizli değildir. Bugün başkasının mahremiyetini araştırırken, yarın kendi hayatımızın hesabını vereceğimizi de unutmamalıyız.
Sosyal medya bize binlerce insanın hayatına açılan pencereler sunabilir. Fakat her pencereye bakmak, her kapıyı aralamak zorunda değiliz. Bazen insanın en büyük erdemi, merak ettiği hâlde araştırmaması, öğrenme imkânı olduğu hâlde başkasının mahremiyetine dokunmamasıdır.
Çünkü başkasının gizli kapılarını açmaya çalışan insan, kendi kusurlarının kapısını kapatamaz. Başkalarının hayatını gözetlemek için kullandığımız gözlerimizin de bir gün hesabı sorulacak.
Vesselam...
