Çocuk hakları evrenselse, Gazze'deki çocukların yaşam hakkı neden aynı kararlılıkla savunulmuyor? Bir gün çocuklardan söz edip yılın geri kalanında onların çığlıklarına kulaklarımızı kapatmak, insanlığın vicdanıyla bağdaşır mı?
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü... Her yıl olduğu gibi bu yıl da dünyanın dört bir yanında çocuk haklarından, çocukların korunmasından, eğitiminden, sağlığından ve geleceğinden söz edildi. Konuşmalar yapıldı, mesajlar yayımlandı, güzel temenniler dile getirildi. Peki bütün bu açıklamalar, dünyanın bir köşesinde açlıktan ağlayan, soğuktan titreyen, bombaların gölgesinde yaşam mücadelesi veren çocukların hayatına ne kadar dokunabildi?
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 20 Kasım 1989'da kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, bugün 196 devletin taraf olduğu uluslararası bir güvence niteliği taşıyor. Ancak ABD sözleşmeyi imzalamış olmasına rağmen henüz onaylamış değil. Dünyanın neredeyse tamamının kabul ettiği bu sözleşmenin temelinde ise son derece açık bir ilke var: Her çocuk, nerede doğarsa doğsun, hangi milletten, hangi dinden veya hangi ırktan olursa olsun eşit haklara sahiptir.
Ne yazık ki kâğıt üzerindeki bu evrensel ilke, dünyanın gerçekleri karşısında çoğu zaman anlamını yitiriyor.
Çocuk haklarından söz ederken Gazze'deki çocukları görmezden gelmek, insanlığın en büyük çelişkilerinden biri değil midir?
Gazze'de çocuklar yalnızca savaşın değil, insanlığın vicdanını kaybetmesinin de bedelini ödüyor. Bir tarafta çocuk hakları bildirileri, uluslararası toplantılar ve güzel sözler; diğer tarafta enkazların arasında ailesini arayan çocuklar, açlıkla mücadele eden bebekler, temiz suya ulaşamayan anneler ve soğukta hayata tutunmaya çalışan minik bedenler...
Kimi çocuk bir lokma ekmeğe, kimi bir yudum suya, kimi başını sokabileceği güvenli bir yere muhtaç. Kimi annesinin kucağında hayata gözlerini yumuyor, kimi de oyun oynaması gereken yaşta savaşın acımasız yüzüyle tanışıyor.
Peki, dünyanın çocuk hakları konusundaki duyarlılığı, Gazze söz konusu olduğunda neden aynı kararlılıkla ortaya konmuyor? Çocukların yaşama hakkı coğrafyaya, siyasete ve güç dengelerine göre mi değişiyor? Bir çocuğun gözyaşı dünyanın bir yerinde değerli, başka bir yerinde önemsiz olabilir mi?
Hayır! Çocuk hakları evrenselse Gazze'deki çocuklar da bu haklara sahiptir. Çocuk hakları yalnızca törenlerde hatırlanacak bir konu, siyasi açıklamalarda kullanılacak bir kavram olmaktan çıkmalıdır. Çocuk hakları, her şartta ve her yerde korunması gereken insanlık sorumluluğudur.
Çünkü çocuk, insanlığın ortak emaneti ve geleceğin teminatıdır. Dünyanın en masum, en savunmasız, sevgiye, şefkate ve ilgiye en çok ihtiyaç duyan varlığıdır. Bir çocuğu korumak yalnızca anne babasının değil, bütün toplumun ve insanlığın görevidir.
Aileler çocuklarına sevgi, saygı, edep ve ahlak kazandırmakla; devletler çocukların eğitim, sağlık, güvenlik ve barınma ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdür. Toplumlar ise çocukların ayrımcılığa uğramadığı, şiddetten uzak ve güvenli bir ortamda büyüyebildiği bir gelecek inşa etmek zorundadır.
Çocukların haklarını korumak, yalnızca bugünü değil, yarını da korumaktır. Bugün sevgiden, eğitimden ve güvenden mahrum bırakılan çocuklar, yarının huzurlu toplumunu nasıl şekillendirecekler?
Savaşlar, yoksulluk, ihmal ve ayrımcılık hiçbir çocuğun kaderi olmamalıdır. Bir çocuğun hayali, yaşadığı coğrafyanın sınırlarına; yaşama hakkı, dünyadaki siyasi hesaplara kurban edilemez.
Asıl mesele, 20 Kasım'da çocuk haklarını hatırlamak değil, 21 Kasım'da da, sonrasında da aynı sorumluluğu taşıyabilmektir.
Her yıl 20 Kasım'da çocukların haklarından söz ediyoruz. Peki, bir 20 Kasım'dan ötekine çocukların hayatında ne değişiyor? Kaç çocuk savaşın pençesinden kurtuluyor? Kaç çocuk açlığa, susuzluğa ve yokluğa mahkûm olmaktan kurtarılıyor? Kaç çocuğun eğitim hakkı güvence altına alınıyor? Kaç çocuğun yüzündeki korku, yerini yeniden gülümsemeye bırakıyor?
Eğer bu sorulara verecek somut cevaplarımız yoksa, kutladığımız günlerin anlamını da yeniden düşünelim.
Çocuk hakları bir takvim yaprağına sığdırılamaz. Bir gün hatırlanıp diğer gün unutulamaz. Çocukların korunması bir tercih değil, her insanın üzerine düşen görevi ve sorumluluğudur.
Bir çocuğun hayatını kurtaramayan koca dünya, geleceğini de kurtaramaz.
Çünkü hiçbir çocuk savaşın, açlığın, yoksulluğun ve zulmün gölgesinde büyümek zorunda değildir.
Dünyanın bütün çocukları için adalet, barış, güven ve umut dolu bir gelecek dileğiyle...